Chó học từ mới nhờ ‘nghe lỏm’ chủ nói chuyện

Loài chó vốn nổi tiếng với khả năng học các khẩu lệnh hành động mà chủ nhân dạy. Tuy nhiên, chúng thường gặp khó khăn hơn trong việc ghi nhớ danh từ, chẳng hạn như tên gọi của các món đồ chơi.

Giới khoa học ghi nhận chỉ có khoảng 50 chú chó trên thế giới thuộc nhóm “có năng khiếu” (gifted word-learner), sở hữu khả năng đặc biệt là ghi nhớ tên của hàng trăm món đồ chơi khác nhau. Dù vậy, cơ chế đằng sau kỹ năng ngôn ngữ này vẫn là một ẩn số.

Một nghiên cứu công bố hồi đầu tháng 1 trên tạp chí Science đã mở rộng hiểu biết về giới hạn năng lực của loài vật này. Trước đây, các nhà khoa học biết rằng những chú chó thông minh có thể học tên các món đồ chơi (như gối hình pizza hay bánh donut) thông qua quá trình vui chơi trực tiếp với chủ. Nhưng trong nghiên cứu mới nhất, họ phát hiện ra chúng còn có thể hiểu từ mới thông qua việc “nghe trộm”.

Thử nghiệm được tiến hành trên 10 chú chó thuộc nhóm có năng khiếu, bao gồm Basket (giống Border Collie) và Augie (giống Labrador). Trong thí nghiệm, những chú chó này quan sát chủ của mình cầm một món đồ chơi mới và nói chuyện với một người khác về món đồ đó.

Sau cuộc hội thoại, những chú chó được yêu cầu sang phòng khác để tìm và mang về đúng món đồ chơi đó trong một đống đồ lộn xộn. Kết quả, 7 trong số 10 con đã học được tên của các món đồ chơi mới nhờ nghe thụ động cuộc trò chuyện của chủ.

“Đây là lần đầu tiên chúng tôi thấy một nhóm chó cụ thể có thể học từ ngữ thông qua việc nghe lỏm các tương tác xã hội”, Shany Dror, tác giả nghiên cứu thuộc Đại học Eötvös Loránd (Hungary) và Đại học Thú y (Áo), cho biết.

Những chú chó này thậm chí còn thực hiện thành công ngay cả khi chủ giấu món đồ chơi trong một chiếc hộp kín rồi mới nói chuyện với người khác. Điều này tạo ra sự ngắt quãng giữa việc nhìn thấy vật thể và nghe tên của nó, đòi hỏi khả năng tư duy cao hơn.

Khả năng học qua “nghe lỏm” này rất hiếm gặp ở động vật, trước đây chỉ được ghi nhận ở một số loài như vẹt và vượn.

Đây cũng là một kỹ năng nền tảng trong sự phát triển của con người. Trẻ em dưới 2 tuổi có thể học từ mới nhờ nghe người lớn nói chuyện, bao gồm cả những từ mà cha mẹ không chủ ý dạy.

Tuy nhiên, Shany Dror lưu ý rằng vì những chú chó này đều đã trưởng thành, cơ chế não bộ giúp chúng nghe lỏm có thể khác với cơ chế ở trẻ em.

Heidi Lyn, chuyên gia về nhận thức động vật tại Đại học Nam Alabama (Mỹ), nhận định: “Công trình mới này cho thấy động vật có tư duy phức tạp hơn nhiều so với những gì con người vẫn nghĩ”.

Dù vậy, bà Lyn cũng cảnh báo rằng không phải chú chó nào cũng có khả năng này. Vì vậy, người nuôi không nên kỳ vọng cún cưng của mình sẽ học được tên các món ăn chỉ nhờ nằm dưới gầm bàn nghe lỏm trong bữa tối.

Nhóm nghiên cứu dự định tiếp tục tìm hiểu xem những chú chó thiên tài này dựa vào manh mối cụ thể nào để học từ.

Lam Giang (Theo AP)